ปัญหาการดื้อยาจากการใช้ยาปฏิชีวนะ
เชื้อดื้อยา…คือ
- เชื้อดื้อยาในที่นี้คือ เชื้อที่ดื้อต่อยาปฏิชีวนะ ซึ่งเชื้อดื้อยานี้จะทนต่อยาที่เคยยับยั้งหรือฆ่าตัวเชื้อได้ ส่งผลให้ยาที่เคยใช้ได้ผลกลับใช้ไม่ได้ผล ทำให้ไม่หายจากการติดเชื้อ และมีโอกาสแพร่เชื้อดื้อยาไปสู่คนอื่นๆได้อีก โรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่พบบ่อยและมักพบว่ามีสาเหตุจากเชื้อดื้อยาอยู่บ่อยครั้ง เช่น การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ปอดอักเสบ และการติดเชื้อในกระแสเลือด
กลไกของการดื้อยาของเชื้อแบคทีเรียดื้อยาเป็นอย่างไร
- กลไกการเกิดการดื้อยานั้นมีหลายกลไก ได้แก่ การผลิตเอนไซม์มาทำลายยา ทำให้ยาปฏิชีวนะไม่สามารถออกฤทธิ์ได้ การเปลี่ยนแปลงเป้าหมายที่ยาไปออกฤทธิ์ โดยเปลี่ยนแปลงรูปร่างเป้าหมายทำให้ยาจับกับเป้าหมายไม่ได้ ยาจึงออกฤทธิ์ไม่ได้ มีการผลิตเป้าหมายที่ยาไปออกฤทธิ์เพิ่มขึ้น ทำให้ยาที่มีอยู่ไม่สามารถออกฤทธิ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้การดื้อยายังเกิดจากลดการนำยาเข้ามาในเซลล์ รวมถึงเพิ่มการขับออกยาออกจากเซลล์อีกด้วย
เชื้อดื้อยา…เกิดขึ้นได้อย่างไร
- การเกิดแบคทีเรียที่เป็นสายพันธุ์ดื้อยา เป็นกลไกตามธรรมชาติ ที่เกิดขึ้นจากการแบ่งตัวของแบคทีเรีย การเกิดการกลายพันธุ์ (mutation) หรือการแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรมกันระหว่างแบคทีเรีย เช่น กระบวนการคอนจูเกชั่น (conjugation) ที่มีการแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรมระหว่างแบคทีเรีย ซึ่งเป็นผลดีต่อการอยู่รอดของแบคทีเรีย ซึ่งสารพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับการดื้อยาก็มีการแลกเปลี่ยนกันด้วย
ทำไมในปัจจุบันเชื้อดื้อยาจึงมีอัตราการเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
- ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา การเกิดและการแพร่กระจายเชื้อดื้อยามีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีปัจจัยเร่งต่างๆ เช่น การขยายการเติบโตของเมือง การอยู่อาศัยอย่างแออัด ทำให้สุขลักษณะของการอยู่อาศัยต่ำลง การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม สภาพภูมิอากาศ การเพิ่มขึ้นของประชากรที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น การเพิ่มสัดส่วนของผู้สูงอายุ การแพร่กระจายของไวรัส HIV รวมถึงการเดินทางระยะไกลเป็นไปได้สะดวกและรวดเร็วขึ้น ทำให้เชื้อดื้อยาจากอีกที่หนึ่งแพร่กระจายไปยังอีกสถานที่หนึ่งได้โดยง่าย และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือ การใช้ยาปฎิชีวนะอย่างไม่เหมาะสม อันเป็นสาเหตุที่สำคัญของการเกิดเชื้อดื้อยา
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น